Muslims Against Partition – Shamsul Islam (4)

Muslims Against Partition - Shamsul Islam

Muslims Against Partition
Revisiting the legacy of Allah Bakhsh and other patriotic Muslims
by Shamsul Islam
PHAROS Media and Publishing House Pvt. Ltdનું પ્રકાશનǁ December 2015 ǁ 216pp, p/b, Rs. 250 / USD 10
ISBN 139788172210670 અને ISBN 108172210671

અલ્લાહબખ્શની હત્યા

૧૯૪૩ના મે મહિનાની ૧૪મી તારીખે અલ્લાહબખ્શ શિકારપુર ગામ પાસે નહેર બેગારી કૅનાલ પર એમના ‘પીર’ (ગુરુ)ને મળવા ગયા હતા. ત્યાંથી એમના બે સાથીઓ સાથે ઘોડાગાડીમાં પાછા ફરતા હતા ત્યારે ત્રણ હુમલાખોરોએ શહેરની ભાગોળે ગોળીઓ છોડી. અલ્લાહબખ્શને બે ગોળીઓ છાતીમાં વાગી. બીજા લોકો તરત એમને હૉસ્પિટલ લઈ ગયા પણ રસ્તામાં જ એમણે અંતિમ શ્વાસ લીધા. એ વખતે એમની ઉંમર માત્ર ૪૩ વર્ષની હતી. બીજા દિવસે એમની મૈયત નીકળી ત્યારે દસ હજારની ભીડ કબ્રસ્તાનમાં એકઠી થઈ ગઈ. બધા ધર્મો અને કોમોના લોકોએ એમને અંતિમ અંજલિઓ આપી. શિકારપુર અને સિંધનાં ઘણાં નગરોમાં એમના માનમાં બજારો બંધ રહ્યા, કેટલાંયે છાપાંઓએ તે દિવસે પ્રકાશન બંધ રાખ્યું.

અલ્લાહબખ્શ ૧૯૩૭માં પ્રીમિયર બન્યા, તે પછી ૧૯૪૦માં ફરી એ પદે આવ્યા અને ૧૯૪૨માં એમણે પોતાના ઇલ્કાબો ફેંકી દેતાં એમને બરતરફ કરવામાં આવ્યા. એમના મૃત્યુનો પડઘો માત્ર સિંધમાં નહીં, આખા દેશમાં પડ્યો. હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સે એમને ઉત્તમ સિંધી, ખરા મુસલમાન અને હિન્દુસ્તાનના સાચા સપૂત ગણાવ્યા. અલ્લાહબખ્શ આખું જીવન ખાદીધારી રહ્યા તેની અખબારે ખાસ નોંધ લીધી.

અલ્લાહબખ્શને બરતરફ કરાયા તે પછીના છ મહિના એમણે લગભગ શાંતિથી પસાર કર્યા. પરંતુ એમને ખબર હતી કે એમના રાજકારણને કારણે એમના ઘણા દુશ્મનો પેદા થયા હતા. એમને ઘણી ધમકીઓ પણ મળતી હતી, પરંતુ એમણે એની પરવા ન કરી.

ચક્રવર્તી રાજગોપાલાચારી, સિંધના એક અગ્રગણ્ય નેતા આર. કે. સિધવા વગેરે અનેક નેતાઓએ એમને રાષ્ટ્રવાદી અને હિન્દુ-મુસ્લિમ એકતાના દૂત તરીકે ઓળખાવ્યા.

શંકાની સોય મુસ્લિમ લીગ તરફ

એ અરસામાં સિંધમાં રાજકીય હત્યાઓ નવાઈની વાત નહોતી. આ પહેલાં સખરમાં એચ. એસ. પમનાણી અને મીરપુર-ખાસમાં શીતલદાસ પેરુમલ પણ આ જ રીતે રાજકીય હિંસાનો શિકાર બન્યા હતા. પરંતુ કલકત્તાથી પ્રકાશિત થતા અમૃત બઝાર પત્રિકાએ એના ૧૭મી મેના અંકમાં તંત્રીલેખ લખીને આ હત્યાના વ્યાપક પરિમાણને પ્રગટ કર્યું –એમના મૃત્યુનો સૌ શોક મનાવે છે. મૃત્યુનો પ્રકાર આપણા સૌ માટે એક ચેતવણી રૂપ છે. કે સામાન્યજનને ઝનૂને ચડાવવાનાં કેવાં પરિણામ આવે છે. કમનસીબે મુસ્લિમ લીગની દિલ્હીમાં મળેલી બેઠકમાં રાજકીય વિરોધીઓનું લોહી રેડવાની ધમકીઓ આપવામાં આવી હતી…”

હિન્દી દૈનિક ‘પ્રભાત” પણ મુસ્લિમ લીગ તરફ આંગળી ચીંધતાં ન અચકાયું. એણે લખ્યું, “અલ્લાહબખ્શના દુશ્મનો એમને ઇસ્લામના દુશ્મન તરીકે ઓળખાવતા હતા… આ હત્યા કોમી ઉન્માદનું પરિણામ છે.”

વીર ભારતઅખબારે લખ્યું, “અલ્લાહબખ્શની હત્યા પાછળ રાજકી કારણો હોય કે ન હોય, પરંતુ જિન્નાએ જે નફરતનાં ગાણાં ગાયાં છે તેની આ હત્યા પાછળની ભૂમિકાની અવગણના ન થઈ શકે.”

લાહોરથી પ્રકાશિત થતાં ‘ટ્રિબ્યૂન’ અખબારે તો સીધો જ મુસ્લિમ લીગ પર આક્ષેપ કર્યોઃ અલ્લાહબખ્શ સિંધમાં મુસ્લિમ લીગના સૌથી વધારે પ્રખર વિરોધી હતા, એટલે લીગના નેતાઓએ હાલમાં પોતાના વિરોધી મુસ્લિમોને માત્ર વિરોધી નહીં પણ કોમના ગદ્દાર તરીકે ઓળખાવવાનું શરૂ કર્યું છે તેની સાથે આખા દેશને હચમચાવી દેનારા આ કરપીણ કૃત્યને ન સાંકળવાનું કઠિન છે. આવા પ્રચારની માત્ર એક જ અસર હોય અને અલ્લાહબખ્શના મૃત્યુ માટે માત્ર એમાં સીધી રીતે સંકળાયેલા હત્યારાઓ જ નહીં બીજા ઘણાએ પણ જવાબ આપવાનો છે…”

મુસ્લિમ લીગ તરફી અખબારો

બીજી બાજુ, અંગ્રેજ તરફી અને મુસ્લિમ લીગને ટેકો આપનારાં અખબારોનો સૂર એવો રહ્યો કે હત્યા કોમવાદ કે રાજકીય કારણસર નથી થઈ, અંગત અદાવતને કારણે થઈ છે. એમણે યાદ આપ્યું કે અલ્લાહબખ્શ પ્રીમિયર હતા ત્યારે હૂર કોમના મુખી સૈયદ સિબગતુલ્લાહ પીર પગારોને ફાંસી અપાઈ હતી.એમના અનુઆયીઓનો આ હત્યાઅમાઅં હાથ હતો. પરંતુ અલ્લાહબખ્શ ઉત્તરપશ્ચિમમાંપાકિસ્તાનબનાવવામાં આડખીલી રૂપ હતા એટલે એમનો કાંટો કાઢી નાખવામાં આવ્યો એવા સંકેત આપતા ઘણા પુરાવા છે.

હત્યાનું કાવતરું ઘડવા માટે જવાબદાર શખ્સ તરીકે મુસ્લિમ લીગના નેતા મહંમદયૂબ ખુસરો, એમના ભાઈ અને બીજા ત્રણ સામે કેસ ચાલ્યો, પરંતુ પૂરતા પુરાવાના અભાવે એ સાબીત ન થઈ શક્યું.

આમ છતાં વાઇસરૉય લૉર્ડ વૅવલ સહિત ઘણા બ્રિટિશ અધિકારીઓને ખુસરોની ભૂમિકા વિશે શંકા નહોતી. અલ્લાહબખ્શને રસ્તામાંથી હટાવવાનું જરૂરી હતું, કારણ કે પાકિસ્તાનની યોજના વિરુદ્ધ વિશાળ મુસ્લિમ જનસમુદાયને સંગઠિત કરવાની એમની અપાર શક્તિ જગજાહેર હતી.

આવતીકાલે આપણે પાકિસ્તાન યોજનાનો વિરોધ કરનારા મુસ્લિમ નેતાઓ અને સંગઠનો વિશે વાત કરશું.

નોંધઃ આ શ્રેણીનો ઉદ્દેશ ભારતના ભાગલા વિશેનાં પુસ્તકોનો પરિચય આપવાનો છે, એમની સમીક્ષાનો નહીં. એટલે લેખકના વિચારોને પ્રામાણિક રીતે રજૂ કરવાનો આ પ્રયાસ કર્યો છે. આમાં કંઈ ત્રુટિ જણાય તો એ રજૂઆત કરનારની છે.

દેશના ભાગલાની સમીક્ષા કરતાં ત્રણ પુસ્તકોનો પરિચય : _૩૯:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s