Our World, Their World

 દુનિયા બહારની દુનિયા

ભૂલતો ન હોઉં તો મરાઠીના લેખક જયવંત દળવીના એક વાર્તા સંગ્રહના ગુજરાતી અનુવાદનું આ શીર્ષક છે, પરતુ આપણે છેલ્લા દસબાર દિવસથી જે વિષય – અસમાનતા, જાતિગત ભેદભાવ, ગરીબાઇ, અસ્પૃશ્યતા, અનામત – ચર્ચીએ છીએ એના માટે આ શીર્ષક બંધબેસતું લાગ્યું એટલે લેખક, અનુવાદક અને પ્રકાશક (આ બન્નેનાં નામ યાદ નથી) પ્રત્યે શ્રદ્ધા પૂર્વક આભાર વ્યકત કરતાં એનો ઉપયોગ કરૂં છું.

 એનું કારણ એ કે આજે ‘સત્યમેવ જયતે’ના છેલ્લા અંકથી વાત શરૂ કરવી છે. કાશ્મીરના એક મુસ્લિમ બહુમતી વાળા ગામમાં હિન્દુ સ્ત્રી સરપંચ બને, એક સ્ત્રી જાત-અનુભવ પછી સ્ત્રીઓને વેશ્યાઓના કોઠેથી છોડાવવા માટે કમર કસી લે, એક ગરીબ સ્ત્રી ગરીબો માટે હૉસ્પિટલ બનાવવાનાં સપનાં સેવે અને સિદ્ધ પણ કરે, એક નવ વર્ષનો છોકરો બાળકોને ભણાવવાનું મિશન બનાવી લે અને એક વિકલાંગ સ્ત્રી બીજા વિકલાંગોનાં જીવનમાં અર્થ ભરી દે. કે  પહેલા વ્હિસલ-બ્લોઅર સત્યેન્દ્ર દૂબે, હાઇવેના બાંધકામમાં ભ્રષ્ટાચારને રોકવા જતાં પોતાના પ્રાણ અર્પણ કરી દે – આ લોકો આપણી દુનિયાની બહારની કોઈ દુનિયાનાં વાસી હોય એમ મને લાગ્યું.

પરંતુ આ સંજીવ ચૌધરીને તે વળી શું થયું? લાગતા તો હતા આપણા જેવા જ. ખાસ્સામઝાના એમ. બી. એ. થયા, સારી નોકરી કરતા હતા અને ભોજના તહેવાર માટે પોતાને વતન ગયા અને પતરાવળી ચાટતા ડોમ લોકોને જોઇને એમના માટે ત્યાં રહી ગયા – અને તે સાથે આપણી દુનિયાની બહારની દુનિયામાં ચાલ્યા ગયા!

સંજીવ આજની આભડછેટની વાત કરે છે. આજના ભેદભાવોની વાત કરે છે. આ સંદર્ભમાં મને એક ફિલ્મ  India Untouched યાદ આવી, જે ‘સત્યમેવ જયતે’ના ૮ જુલાઈના અંકમાં પણ પ્રસારિત કરવામાં આવી હતી. એ યૂ-ટ્યૂબ પર પણ છે, જોઈ ન હોય તો અહીં લિંક આપું છુઃhttp://www.youtube.com/watch?v=lgDGmYdhZvU

આજે પણ અમાનુષી રિવાજો ચાલુ છે. ૧૮મી જુલાઈના The Hindu અખબારે એક સમાચાર આપ્યા કે એક ગામમાં ગૂજરો અને દલિતો વચ્ચે ઝઘડો થયો. ગૂજરોએ બદલો લેવા એમના મહોલ્લા પર હુમલો કર્યો. એક યુવાનને પકડી ગયા. હાથ પગ બાંધીને ટ્રેનના પાટા પર મૂકી ગયા. ટ્રેન આવી અને છોકરાના બન્ને પગ કપાઈ ગયા! આ ગૂજરો રાજસ્થાનમાં પોતાના માટે OBCનો દરજ્જો માગે છે, આંદોલનો કરે છે અને ટ્રેનો રોકે છે! પણ જવા દો. આ ફિલ્મ દેખાડે છે કે એક પણ રાજ્ય, એક પણ સંપ્રદાય આભડછેટથી મુક્ત નથી, હિન્દુ, મુસ્લિમ, સિખ ઇસાઇ, હમ સબ હૈં ભાઈભાઈ!  તો કરો ને આ લિંક પર ક્લિક!

 

%d bloggers like this: